Przejdź do treści

Smerek jest najstarszą wsią w dolinie rzeki Wetlina. Powstał w pierwszej połowie XVI w. tj. pomiędzy 1519 a 1529 rokiem w pięknej, obszernej dolinie, pomiędzy Połoniną Wetlińską, a Pasmem Granicznym. Najstarsza i największa część wsi zlokalizowana była wzdłuż Potoku Niedźwiedziego, prawobrzeżnego dopływu Wetliny (dawniej Soliny). Wioska posiadała dwa, istniejące już w  XVI w. przysiółki: Za Berdem i Za Rzeką (Zarika). Znacznie później, już w XIX w. powstał kolejny przysiółek o nazwie Garb, a następnie, na początku XX w., przysiółek Beskid. Powstał on przy uruchomionym przed pierwszą wojną światową tartaku, do którego doprowadzono w tamtym czasie odgałęzienie od linii kolejki wąskotorowej, wiodącej z Majdanu do Kalnicy. Smerek był wioską prywatną, lokowaną w dobrach rodziny Kmitów z Leska. Jednym z kolejnych właścicieli, był Alfred Romer. Na jego dworze, w 1618 roku, miał miejsce głośny proces słynnego na całą okolicę tołhaja, Jędrzeja Habala, mieszkającego po węgierskiej stronie granicy, a prowadzącego swoją zbójecką działalność w polskich wioskach. We wsi istniała do drugiej wojny światowej drewniana cerkiew pw. św. Wielkiego Męczennika Dymitra. Ponadto istniały tutaj: tartak parowy, karczma, dwa młyny wodne i dwie gajówki. W roku 1946 cała ludność Smereka została wysiedlona, a zabudowa wioski spalona. Do lat pięćdziesiątych przetrwała tylko zabudowa przysiółka Garb.

Dzisiejszy Smerek jest prężnie rozwijającą się miejscowością turystyczną, z bogatym zapleczem noclegowym i gastronomicznym.


Atrakcje, szlaki, zabytki:

  • Pieszy, czerwony szlak turystyczny:
    - Smerek – Brzegi Grn. (przez pasmo Połoniny Wetlińskiej )
    - Smerek – Cisna (przez Fereczatą 1102 m n.p.m, Okrąglik 1101 m n.p.m, Jasło 1153 m n.p.m.). Z rozwidlenia na Okrągliku można dotrzeć pasmem granicznym przez Rabią Skałę do Krzemieńca (spotykają się tam trzy granice i trzy Parki Narodowe)
  • Stary cmentarz
  • Oczko wodne z wiatą i miejscem na grill.
  • Krzyż przeniesiony z Połoniny Smereckiej w 2018 r.

    Mapa Smerek